Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerinden, İstanbul’a dâir eserleriyle tanınan şair ve hikâyeci Ziya Osman Saba, doğumunun 100. yılında, vefatının ise 53. yıldönümünde düzenlenen bir toplantıda anılacak.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Müdürlüğü’nün düzenlediği, İstanbul Kültür AŞ.’nin organize ettiği “İstanbul Âşığı Bir Edebiyatçı Ziya Osman Saba” anma toplantısı 30 Ocak 2009 Cumartesi günü saat 14.00’te Tünel’de, Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi’nde gerçekleşecek. Lirik şiirleri ve duygu yüklü hâtıralardan oluşan hikâyelerin yazarı olan Ziya Osman Saba hakkında Prof. Dr. Abdullah Uçman, Selim İleri ve Tahsin Yıldırım konuşacaklar. Toplantıyı Mehmet Nuri Yardım yönetecek. Prof. Uçman Ziya Osman Saba’nın şiirleri, Tahsin Yıldırım düzyazıları, Yardım ise hikâyeleri üzerinde duracak. Selim İleri ise gönül dünyasındaki Ziya Osman Saba’yı anlatacak. Programın sonunda Ziya Osman Saba’nın fotoğraflarından, kitaplarından ve hakkında yazılan yazılardan meydana gelen sergi gezilecek.

YEREBATAN’DA ŞİİRLERİ OKUNACAK

Öte yandan Ziya Osman Saba’nın şiirleri aynı günün akşamında Yerebatan’da düzenlenen bir programda okunacak. M. Lütfi Şen’in düzenlediği, program hazırlığını Vahide Ulusoy’un yaptığı Hümay Güldağ ile Hüseyin Köroğlu’nun şiirleri yorumladığı gece 30 Ocak Cumartesi günü saat 19.00’da Yerebatan Sarnıcı’nda saat 19.00’da başlayacak. Sanatçılar, Ziya Osman Saba’nın en çok sevilen şiirlerini seslendirecekler. İsteyen herkes programa katılabilecek. Toplantı ve şiir gecesi hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyenler 0 (212) 4670700 numaralı telefonu arayabilir veya www.kultursanat.org sitesini ziyaret edebilirler.

ZİYA OSMAN SABA’NIN HAYATI

Bir İstanbul Edebiyatçısı: Ziya Osman Saba

Ziya Osman Saba, 30 Mart 1910 tarihinde İstanbul’da doğdu. Babası Binbaşı Osman Bey, Paris askeri ataşesi idi. Sekiz yaşında iken annesini kaybetti. Bu kaybın hüznünü hep hissetti ve eserlerine yansıttı. Mütareke yıllarında yatılı olarak başladığı Galatasaray Lisesi’nden 1931 yılında, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 1936’da mezun oldu. Fakültede öğrenci iken Cumhuriyet gazetesi muhasebe servisinde, mezuniyetten sonra da Emlak ve Eytam Bankası’nda çalıştı. Daha sonra Milli Eğitim Basımevi Tashih Bürosu’nda görev yaptı. Kalp hastalığı üzerine evine çekilerek Varlık Yayınevi’nin yayın işleriyle meşgul oldu.

Lise öğrenciliği yıllarında şiir yazmaya başladı. İlk şiiri 1927’de Servet-i Fünun dergisinde yayımlandı. Bu dergide tanıştığı edebiyatçılarla Yedi Meşale topluluğuna katıldı. 1928’de altı lise arkadaşı ile birlikte (Yaşar Nabi, Sabri Esat, Cevdet Kudret, Vasfi Mahir, Muammer Lütfi, Kenan Hulusi) Yedi Meşale isimli ortak kitap yayımladılar. Ziya Osman, kitabın başarısı üzerine Yusuf Ziya Ortaç’ın desteğiyle çıkarılan ve yayımı sekiz sayı süren aynı isimdeki derginin kurucu yazarları arasında yer aldı. Ömrü boyunca bu topluluğun şiir anlayışına bağlı kalan tek Yedi Meşaleci oldu. Derginin kapanmasından sonra şiirlerini Milliyet gazetesinin edebiyat sayfasında yayımlattı, daha sonra Varlık, Yücel, İçtihad ve Ataç dergilerinde göründü.

Çoğunu hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerinde Batı nazım biçimlerini kullandı ama muhtevada hep yerli ve milli anlayışa bağlı kaldı. Şiirlerinde çocukluk hâtıraları, ev ve aile sevgisi, yoksullara karşı duyarlılık, küçük mutlulukların sevinci, Allah’a bağlılık, kadere tevekkül, ölüme rıza ve ölüm ötesi gibi konuları işledi. Hecenin yanısıra özellikle son dönemlerinde serbest biçimde ve duru bir dille yumuşak, hüzünlü ve mistik şiirler yazdı. Hikâyelerinde ise genelde hâtıralarını anlattı. Çok sevdiği dostu Cahit Sıtkı’nın kendisine gönderdiği mektuplar 1957’de Ziya’ya Mektuplar adıyla kitaplaştı.

Yedi Meşale’den sonra ilk kitabı olan Sebil ve Güvercinler 1943 yılında yayımlandı. 1947’de ikinci şiir kitabı Geçen Zaman Varlık Yayınları arasında çıktı. Bu kitap, şairin Sebil ve Güvercinler kitabındaki şiirlerle 1943-1946 yılları arasında yazdığı şiirlerin bir araya gelmesinden oluşuyordu. İlk hikâye kitabı Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi 1952’de günışığına çıktı. Goncourt Kardeşler’den roman çevirileri yaptı. 29 Ocak 1957 tarihinde Kadıköy’deki evinde kalp krizinden vefat etti. Eyüpsultan’daki aile mezarlığında toprağa verildi.

Saba’nın Nefes Almak adlı şiir kitabı ile Değişen İstanbul adlı hikâye kitabı ölümünden sonra basıldı. Mektupları, sohbetleri ve yazıları ile röportajları Tahsin Yıldırım tarafından Konuşanlar Bir Hüzünle Sesinde isimli kitapta toplandı. Hakkında yazılanlar ise Ziya Osman Saba Sevgisi (Mehmet Nuri Yardım) adlı kitapta bir araya geldi. Ziya Osman Saba’nın bütün kitapları Alkım Yayınları’ndan çıkıyor.