|
Mezar ve Mezarlıklara Karşı GörevlerMezarları ve mezarlıkları korumak, temiz tutmak ve ağaçlandırmak
geride kalanların görevlerindendir. Bu bakımdan bu konuda dikkat edilmesi gereken hususları şöylece sıralamak mümkündür:
1 – Mezarların üzerine basmamak zira mezarların üzerine basmak toprağın altında yatanlara karşı bir saygısızlıktır, mekruhtur. Bundan sakınılmalıdır.
2 – Mezarları ve mezarlıkları korumak, temiz tutmak, yeşillendirmek ve ağaçlandırmak.
3 – Ne kadar eski olursa olsun mecbur kalmadıkça mezarlığı bozmamak onu mezarlık olarak bırakmak.
4 – Mezarların üzerinde ve yanlarında uyumamak.
5 - Haftada bir gün, mezarları ziyaret etmek. Bu ziyaretin, özellikle cuma ve cumartesi günlerinde olması menduptur.
6 – Mezarı yer seviyesinden itibaren bir karıştan fazla yükseltmemek.
7 – Bir kimseyi öldüğü evin içinde defnetmemek. Aksi halde bu mekruhtur zira öldükleri evin içinde defnedilmek yalnız peygamberlere has bir durumdur.
8 – Mecbur kalmadıkça ve mezarın içindeki cesedin kemikleri toprak olmadıkça, aynı mezarı açıp başka bir cenazeyi defnetmemek.
9 – Mezarların üzerinde bina oda türbe veya kubbe yapmamak.
10 – Defnedilip üzeri toprakla kapatılan cenazeyi hiçbir surette mezarından çıkarmamak. mezara yanlış yerleştirildiği öğrenilse bile onu düzeltmek için cenazenin mezarı açılmaz.
MEZAR ZİYARETİNİN ADABI
Müslümanın arada bir mezarları ve mezarlığı ziyaret etmesi; Hz. Peygamber (sav.)’inde tavsiye ettiği ibret verici güzel bir davranıştır. Nitekim Hz. Peygamber (sav.) bir hadis-i şeriflerinde, “Mezarları ziyaret ediniz. Çünkü mezar ziyareti; ölümü hatırlatır” buyurmuştur.
Mezar ziyaretinde şu adaba dikkat etmek gerekir.
• Mezar ziyareti esnasında abdestli olmaya özen gösterilmelidir.
• Mezarlıkta sükuneti korumalı, fazla gürültü çıkarmalıdır.
• Sonra mezarlıkta bulunan ölülere selam verilir
• Onlar için hayır duada bulunulur.
• Kuran-ı Kerim okunup sevabı onların ruhuna bağışlanır.
• Mecbur kalmadıkça, asla mezarların üzerine basılmaz, üzerlerine oturulmaz.
• Her insanın er-geç mezara gideceği düşünülerek ibret alınır.
• Mezarlıkta bağırılmaz, ağlayıp feryat edilmez, orada kurban kesilmez, şenlik yapılmaz
• Bunlar mezar ziyaretinin adabındandır.
İslam dinine göre mezar, balık sırtı şeklinde ve bir karış yüksekliğinde topraktan olmalıdır. Bu sünnettir.
Bunun dışındaki şekiller, İmam-ı Azam Ebu Hanife’ye göre mekruhtur. Dinimize göre mezar; sıvanmaz ve badana yapılmaz, üzerine basılmaz, kubbe, türbe ve benzeri şey inşa edilmez, üzerinde oturulmaz, yatılmaz.
Hatta üzerinde mescit bile yapılması mekruhtur. Çünkü mezarlar, daha çok ibret alınacak yerlerdir. İbadet yeri değildir. İslam, mezarın dış kısmına değil içine değer verir. Onu şekil ile değil mana ve amel ile değerlendirir.
Bunun için bedir savaşında şehid düşen ve her birinin makamı ve derecesi, Peygamberden hemen sonra gelen mücahitler için gösterişli mezarlar ve türbeler yapılmamış aksine çok basit mezar hazırlanmış, baş ve ayak uçlarına, belli olsun diye sadece birer taş dikilmiştir.
Şu halde israfa kaçarak gösterişli mezarlar yapmak, yada türbeler inşa etmek, dini yönden doğru değildir. Herhangi bir fazileti ve sevabı da yoktur. Mezar veya türbe yapımı için yapılmak istenen masrafların, sadaka olarak fakir ve muhtaçlara dağıtılması, ölü için daha hayırlıdır. ( 1 )
Kabirler üzerine yazı yazmak islami genel görüşe göre mekruh kabül edilmekle beraber hanefilere göre emaresi kaybolmasın ve tahrip edilmesin diye eğer lüzum görülürse kabirler üzerine yazı yazmakta bir sakınca yoktur. alimler bu konuda çeşitli muhakemeler yaptıktan sonra her ne kadar yazı yazılmasının mekruh olduğu’nun dayanağı sağlam olsada uygulama buna göre değildir. Çünkü doğudan batıya kadar dünyanın her bir yanında bütün müslümanların önderlerinin kabirleri üzerinde yazılar yazılmıştır genel kabul bu yöndedir “ Resulullah (as.)bir taş alıp onu Osman b. Maz’un’ un başı hizasına koyduktan sonra: bununla kardeşimin kabrini bileyim ve ailemden ölenleri de onun yanına gömeyim” buyurmuştur. Kabir üzerine yazı yazmak ise kabrin tanınmasına bir yoldur. Yine hanefilere göre kefen üzerine “Bismillahirrahmanirrahim “ lafzını veya “Bu ölüyü Allah (cc.)’ın mağfiret etmesi umulur” ibaresini yazmak mubahtır.
KAYNAKLAR: (1) İslam İlmihali – Mustafa Varlı – Diyanet işleri Başkanlığı Din işleri Yüksek Kurulu uzmanı
|